Ile kosztuje akt notarialny? Rozkładamy rachunek na części

Taksa notarialna, czyli główny składnik rachunku

Podstawą kosztu aktu jest taksa notarialna, czyli wynagrodzenie notariusza za sporządzenie czynności. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości określa stawki maksymalne, których notariusz nie może przekroczyć. Taksa zależy od wartości przedmiotu czynności, na przykład ceny sprzedawanego mieszkania albo wartości darowizny, i rośnie progresywnie: im wyższa wartość, tym niższy procent od nadwyżki.

Stawki maksymalne netto wyglądają następująco:

• wartość do 3 000 zł: 100 zł
• od 3 000 zł do 10 000 zł: 100 zł plus 3% od nadwyżki ponad 3 000 zł
• od 10 000 zł do 30 000 zł: 310 zł plus 2% od nadwyżki ponad 10 000 zł
• od 30 000 zł do 60 000 zł: 710 zł plus 1% od nadwyżki ponad 30 000 zł
• od 60 000 zł do 1 000 000 zł: 1 010 zł plus 0,4% od nadwyżki ponad 60 000 zł
• od 1 000 000 zł do 2 000 000 zł: 4 770 zł plus 0,2% od nadwyżki ponad 1 000 000 zł
• powyżej 2 000 000 zł: 6 770 zł plus 0,25% od nadwyżki ponad 2 000 000 zł

Taksa maksymalna nie może przekroczyć 10 000 zł. Wyjątek dotyczy czynności między osobami z I grupy podatkowej, czyli najbliższą rodziną: tam część stawek jest niższa, a górna granica taksy wynosi 7 500 zł. Dokładną kwotę dla konkretnej wartości najprościej sprawdzić w kalkulatorze taksy notarialnej, zamiast liczyć progi ręcznie.

VAT i wypisy, czyli pozycje, o których łatwo zapomnieć

Stawki z rozporządzenia to kwoty netto. Do taksy notariusz dolicza podatek VAT w wysokości 23%, więc kwota na rachunku będzie wyższa niż wynik z samej tabeli. To standard, nie dodatkowa opłata kancelarii.

Druga pozycja to wypisy aktu notarialnego. Oryginał zostaje w kancelarii, a strony i urzędy otrzymują wypisy, które mają moc oryginału. Za sporządzenie wypisu notariusz pobiera:

• 6 zł netto za każdą rozpoczętą stronę wypisu

Przy typowej transakcji wypisów jest kilka: dla każdej ze stron, dla sądu wieczystoksięgowego, czasem dla urzędu skarbowego czy banku. Im dłuższy akt i im więcej egzemplarzy, tym wyższa łączna kwota za wypisy.

Podatki i opłaty, które notariusz pobiera jako płatnik

Na rachunku często pojawiają się pozycje, które w ogóle nie są wynagrodzeniem notariusza. Przy niektórych czynnościach notariusz działa jako płatnik: pobiera od klienta podatek lub opłatę i przekazuje je dalej, do urzędu skarbowego albo sądu. Najczęściej spotykane pozycje to:

• podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC), na przykład 2% przy umowie sprzedaży, liczony od wartości przedmiotu umowy
• opłata sądowa za wpis prawa własności do księgi wieczystej: 200 zł, a przy nabyciu w drodze dziedziczenia 150 zł

To właśnie te pozycje sprawiają, że łączna kwota do zapłaty bywa wielokrotnie wyższa niż sama taksa. Przy sprzedaży nieruchomości największą pozycją rachunku zwykle nie jest wynagrodzenie notariusza, tylko PCC, który trafia w całości do urzędu skarbowego.

Dlaczego to stawki maksymalne i co z tego wynika

Rozporządzenie określa górną granicę taksy, a nie sztywny cennik. Notariusz może policzyć mniej i w praktyce kancelarie różnie kształtują wynagrodzenie, zwłaszcza przy prostszych czynnościach. Wynika z tego kilka praktycznych wniosków:

• warto zapytać o wycenę przed umówieniem terminu, najlepiej podając wartość przedmiotu czynności i rodzaj umowy
• porównanie dwóch kancelarii jest uczciwe tylko wtedy, gdy porównujemy pełne rozliczenia, z VAT, wypisami i pozycjami pobieranymi jako płatnik
• podatki i opłaty sądowe są wszędzie takie same, negocjacji podlega wyłącznie taksa

Rzetelna kancelaria poda pełne rozliczenie z góry, bez niespodzianek przy podpisie.

Policz taksę dla swojej sprawy

Dobrą praktyką, której warto oczekiwać od kancelarii, jest pełne rozliczenie podane z góry, przed terminem czynności. Kancelarie pracujące na oprogramowaniu wKancelarie wyliczają taksę notarialną oraz pozycje pobierane jako płatnik, takie jak PCC i opłaty sądowe, jeszcze przed spotkaniem. Klient zna dokładną kwotę wcześniej i nie dowiaduje się o dodatkowych pozycjach dopiero przy podpisywaniu aktu. Jeśli interesuje Cię konkretna wartość transakcji, dokładną taksę policzysz w kalkulatorze taksy notarialnej.