Pełnomocnictwo notarialne: koszt, dokumenty i bezpieczny zakres

Kiedy pełnomocnictwo musi mieć formę aktu notarialnego

Nie każde pełnomocnictwo wymaga wizyty u notariusza. Reguła wynika z art. 99 Kodeksu cywilnego i jest prosta: jeśli sama czynność wymaga formy aktu notarialnego, to pełnomocnictwo do tej czynności również musi mieć taką formę. W praktyce oznacza to, że do notariusza trzeba pójść, gdy pełnomocnik ma w Twoim imieniu:

• sprzedać nieruchomość: mieszkanie, dom lub działkę
• dokonać darowizny nieruchomości
• zawrzeć inną umowę, dla której prawo przewiduje formę aktu notarialnego

Do zwykłych spraw, na przykład odbioru korespondencji czy załatwienia formalności w urzędzie, wystarcza pełnomocnictwo pisemne. Jeśli nie masz pewności, do której grupy należy Twoja sprawa, zapytaj kancelarię: to standardowe pytanie, na które notariusz odpowie od razu.

Co zabrać do kancelarii i jakie dane pełnomocnika przygotować

Dobra wiadomość: przy udzielaniu pełnomocnictwa w kancelarii stawia się wyłącznie mocodawca, czyli osoba, która pełnomocnictwa udziela. Pełnomocnik nie musi być obecny, wystarczy, że przekażesz notariuszowi jego dane. Na wizytę przygotuj:

• swój dowód tożsamości, dowód osobisty lub paszport
• dane pełnomocnika: imię i nazwisko, numer PESEL, adres oraz serię i numer dowodu osobistego
• precyzyjny opis czynności, do których pełnomocnictwo ma upoważniać

Warto poprosić pełnomocnika o te dane wcześniej i mieć je zapisane, a nie dyktowane z pamięci. Błąd w numerze PESEL lub serii dowodu oznacza konieczność poprawiania dokumentu.

Od 1 czerwca 2024 roku notariusz ma dodatkowy obowiązek: przy pełnomocnictwach dotyczących nieruchomości sprawdza Rejestr Zastrzeżeń Numerów PESEL. Jeśli Twój numer PESEL jest zastrzeżony, przed wizytą cofnij zastrzeżenie, inaczej czynność nie dojdzie do skutku.

Jak opisać zakres, żeby pełnomocnictwo było bezpieczne

Zakres umocowania to najważniejsza część dokumentu, bo decyduje o tym, co pełnomocnik realnie może zrobić w Twoim imieniu. Prawo zna kilka rodzajów pełnomocnictw:

• pełnomocnictwo szczególne: dotyczy jednej, konkretnej czynności, na przykład sprzedaży wskazanego mieszkania
• pełnomocnictwo rodzajowe: obejmuje określony typ czynności
• pełnomocnictwo ogólne: najszersze, dotyczy czynności zwykłego zarządu

Zasada bezpieczeństwa jest jednoznaczna: im węższy zakres, tym mniejsze ryzyko nadużycia. Jeśli celem jest sprzedaż konkretnego mieszkania, nie udzielaj pełnomocnictwa „do wszystkich spraw majątkowych”. Wskaż konkretną nieruchomość i konkretną czynność. Możesz też doprecyzować dodatkowe warunki, na przykład minimalną cenę sprzedaży albo rachunek bankowy, na który ma trafić zapłata.

Notariusz pomoże Ci sformułować zakres tak, żeby był jednocześnie wystarczający do załatwienia sprawy i możliwie wąski. Przyjdź jednak z przemyślaną odpowiedzią na pytanie: co dokładnie pełnomocnik ma zrobić, a czego robić nie może.

Ile kosztuje pełnomocnictwo notarialne

Taksa notarialna za pełnomocnictwo jest niewielka i stała: jej maksymalną wysokość określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości, więc nie zależy od wartości sprawy, którą pełnomocnik będzie załatwiał. Pełnomocnictwo do sprzedaży mieszkania nie kosztuje więcej dlatego, że mieszkanie jest drogie. Na łączny koszt składają się trzy elementy:

• taksa notarialna według stawek z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
• podatek VAT w wysokości 23%, doliczany do taksy
• wypisy aktu: 6 zł netto za każdą rozpoczętą stronę wypisu

Liczba wypisów zależy od Twoich potrzeb: zwykle jeden trafia do pełnomocnika, a kolejne do instytucji, które będą wymagały okazania dokumentu. Konkretne kwoty poda Ci kancelaria, i to z góry, przed wizytą.

Projekt aktu gotowy przed wizytą

W kancelariach pracujących na oprogramowaniu wKancelarie przygotowanie pełnomocnictwa zaczyna się jeszcze przed Twoją wizytą. Kancelaria wysyła Ci link do formularza, w którym wpisujesz dane pełnomocnika: imię i nazwisko, PESEL, adres, serię i numer dowodu, a także opisujesz zakres czynności. Dzięki temu projekt aktu jest gotowy do podpisu, zanim usiądziesz przy biurku, a Ty nie dyktujesz danych z kartki podczas spotkania. Mniej przepisywania to także mniejsze ryzyko literówki w dokumencie, który ma chronić Twój majątek.